Perypetie kalendarza


Dn 7:25 Będzie mówił słowa przeciw Najwyższemu, będzie gnębił świętych Najwyższego, będzie chciał zmienić czasy i prawo, w jego ręce zostaną wydani aż do czasu i czasów, i połowy czasu.

Z danych historycznych wynika, że w przeszłości obok siedmiodniowego tygodnia, w różnych rejonach świata i w różnych czasach, niekiedy albo wcale nie stosowano podziału czasu na tygodnie, albo bywały tygodnie o innej liczbie dni. Np. w starożytnym Egipcie tydzień liczył 10 dni.
W Biblii znajdziemy teksty, z których wynika, że Hebrajczycy, którzy właśnie wydostali się spod niewoli egipskiej musieli przyzwyczaić się do siedmiodniowego tygodnia - Bóg zsyłał Izraelitom mannę przez 6 kolejnych dni, a siódmego dnia manny nie było.
Z kolei w starożytnym Rzymie popularny był tydzień ośmiodniowy. Przez 7 dni czynne były urzędy, a ósmy z kolei był dniem targowym. Taka sytuacja miała miejsce do początków pierwszego stulecia nowej ery. Definitywnie kres tym praktykom położył w 321 roku cesarz Konstantyn Wielki, który przyjął chrześcijaństwo, ale jednocześnie wydał dekret zmieniający w chrześcijaństwie święcenie soboty na święcenie niedzieli.
Próbowano jeszcze wprowadzić dziesięciodniowy tydzień w czasie Rewolucji Francuskiej. Niestety próba nie powiodła się.
Także w Związku Sowieckim wprowadzono w ramach walki z cerkwią, w latach 1929-1940 zmianę, najpierw na pięciodniowy, a następnie na sześciodniowy tydzień. Po tym okresie przywrócono tydzień siedmiodniowy.
Cykl siedmiodniowy może mieć luźne powiązanie ze stosowanym dawniej kalendarzem księżycowym. Obieg księżyca wokół Ziemi (od nowiu do nowiu) to około 29.5 dnia, a 4 fazy księżyca (nów, pierwsza kwadra, pełnia i trzecia kwadra) przypadają w dużym przybliżeniu co 7 dni.
Czytając księgi prorockie zauważyliśmy, iż prorocy tacy jak Ezdrasz, Nehemiasza, Ezechiela, Aggeusza - używają datowania bez nazw własnych dni [oprócz szabatu] i co ciekawe bez nazw własnych miesięcy [które dodano po niewoli babilońskiej a nawiązujących do bóstw pogańskich].

Ezd 3:6 Pierwszego dnia siódmego miesiąca zaczęli składać ofiary całopalne dla Jahwe, chociaż fundament pod Przybytek Jahwe nie został jeszcze położony.
Ezd 6:19 Czternastego dnia pierwszego miesiąca święcili przybysze z wygnania Paschę.
Ezd 7:9 Zarządził on mianowicie na pierwszy dzień pierwszego miesiąca wyjście z Babilonu i pierwszego dnia piątego miesiąca przybył do Jeruzalem dzięki dobrotliwej ręce Boga, która nad nim czuwała.
Ezd 7:10 Ezdrasz bowiem przysposobił się do tego zadania, aby badać i wypełniać Prawo Jahwe, a także by nauczać w Izraelu o ustawach i zwyczajach.
Ezd 10:9 Wszyscy mężowie [z pokolenia Judy] i Beniamina w ciągu trzech dni zgromadzili się w Jeruzalem. Był to dzień dwudziesty miesiąca dziewiątego. Wszystek lud siedział na dziedzińcu Przybytku Boga, drżąc z powodu wezwania i z powodu deszczu.
Ezd 10:16 Wygnańcy postąpili jednak tak, jak to im powiedziano. Kapłan Ezdrasz dobrał sobie [do pomocy] mężów, mianowicie przełożonych poszczególnych rodów. Wszyscy oni zostali [wezwani] imiennie. Pierwszego dnia dziesiątego miesiąca zebrali się, aby tę rzecz rozważyć,
Ezd 10:17 i do dnia pierwszego miesiąca pierwszego zakończyli sprawę z tymi wszystkimi mężami, którzy pojęli żony cudzoziemskie.
Neh 8:2 Kapłan Ezdrasz przyniósł Księgę Prawa na zgromadzenie, w którym brali udział mężowie i niewiasty, to jest wszyscy, którzy zdolni byli je zrozumieć. Działo się to dnia pierwszego miesiąca siódmego.
Jer 39:1 Dziewiątego roku króla judzkiego Sedecjasza, w miesiącu dziesiątym, król babiloński Nebukadnezar nadciągnął z całym swym wojskiem pod Jerozolimę i obległ ją.
Jer 39:2 Jedenastego zaś roku Sedecjasza, dnia dziewiątego, miesiąca czwartego dokonano wyłomu do miasta.
Jer 52:4 Wówczas to - w dziewiątym roku jego rządów, dnia dziesiątego w miesiącu dziesiątym - nadciągnął sam Nebukadnezar, król babiloński, wraz z całym swym wojskiem przeciw Jerozolimie, rozbijając obóz naprzeciwko niej i wznosząc wokół niej szańce.
Jer 52:6 Dnia dziewiątego, miesiąca czwartego, gdy głód wzmagał się w mieście i zabrakło żywności dla ludności kraju,
Jer 52:12 Dnia dziesiątego , miesiąca piątego - a był to rok dziewiętnasty Nebukadnezara, króla babilońskiego - przybył do Jerozolimy Nebuzaradan, dowódca gwardii przybocznej, osobisty przedstawiciel króla,
Jer 52:31 W trzydziestym siódmym roku uprowadzenia króla judzkiego Jechoniasza, dnia dwudziestego piątego, miesiąca dwunastego, król babiloński Ewil Merodak w roku swego wstąpienia na tron ułaskawił króla judzkiego Jechoniasza i uwolnił go z więzienia.
Eze 1:1 Stało się trzydziestego roku, w czwartym [miesiącu], piątego [dnia] miesiąca, gdy [przebywałem] pośród wygnańców nad rzeką Kebar, że rozwarły się niebiosa i miałem widzenie Boże.
Eze 8:1 Stało się to w szóstym roku, szóstego [miesiąca] w piątym [dniu] miesiąca; [gdy] siedziałem u siebie w domu, a starsi Judy siedzieli przede mną, dotknęła mnie tam ręka Pana, Jahwe.
Eze 20:1 Stało się siódmego roku w piątym [miesiącu], dziesiątego [dnia] miesiąca, że mężowie spośród starszyzny Izraela przyszli zasięgnąć rady Jahwe i usiedli przede mną.
Eze 24:1 W dziewiątym roku, dziesiątego miesiąca, w dziesiątym [dniu] miesiąca Jahwe powiedział do mnie te słowa:
Eze 31:1 Stało się jedenastego roku, w trzecim [miesiącu] pierwszego [dnia] miesiąca, że Jahwe przemówił do mnie w te słowa:
Dn 10:4 W dwudziestym czwartym dniu pierwszego miesiąca byłem nad brzegiem wielkiej rzeki, którą jest Tygrys.
Ag 1:15 dnia dwudziestego czwartego, miesiąca szóstego.
Ag 2:1 dnia dwudziestego pierwszego, miesiąca siódmego, przemówił Jahwe przez proroka Aggeusza:
Ag 2:10 [Dnia] dwudziestego czwartego, [miesiąca] dziewiątego, w drugim roku [panowania] króla Dariusza, przemówił Jahwe przez proroka Aggeusza:
Ag 2:18 Rozważcie dobrze [czas] od dnia dzisiejszego do dni minionych! (Od dnia dwudziestego czwartego, miesiąca dziewiątego, to jest od dnia, w którym położono fundamenty pod Świątynię Jahwe).

Natomiast Księga Estery, Zachariasza już zawiera nazwy własne babilońskich miesięcy:

Est 3:7 Pierwszego tedy miesiąca - a był to miesiąc Nizan - roku dwunastego panowania Achaszwerosza rozpoczęto rzucać w obecności Hamana pur, to jest los, dzień po dniu i z miesiąca na miesiąc, aż los padł na trzynasty dzień dwunastego miesiąca, to jest na miesiąc Adar.
Est 8:9 Natychmiast więc, to jest dnia dwudziestego trzeciego, miesiąca trzeciego - to jest w miesiącu Sziwan - zwołano pisarzy królewskich i wystosowano pismo zgodnie z poleceniem Mardocheusza do Żydów i do satrapów, do zarządców i książąt prowincji, rozciągających się od Indii aż do Etiopii, to jest do stu dwudziestu siedmiu prowincji, do poszczególnych prowincji ich pismem i do poszczególnych ludów ich językiem, i do Żydów ich pismem i ich językiem.
Za 1:7 Dwudziestego czwartego dnia, jedenastego miesiąca, to jest miesiąca Szebat, w drugim roku [panowania] Dariusza, (przemówił Jahwe do proroka Zachariasza, syna Berechiasza, syna Iddy):
Za 7:1 Czwartego roku [panowania] króla Dariusza (przemówił Jahwe do Zachariasza), czwartego dnia, dziewiątego miesiąca, to jest miesiąca Kislew,
1Kl 6:37 W czwartym roku, w miesiącu Ziw, rozpoczął budować Świątynię [dla] Jahwe,
1Kl 6:38 a w jedenastym roku, w miesiącu Bul - jest to miesiąc ósmy - ukończył [budowę] świątyni we wszystkich szczegółach i ze wszystkimi jej wymogami. Budował ją siedem lat.


W okresie powygnaniowym Żydzi przejęli nazwy miesięcy używane w Babilonie; w Biblii wymieniono siedem z nich: miesiąc pierwszy — Nisan (wcześniej Abib) (Est 3:7), trzeci — Siwan (Est 8:9), szósty — Elul (Neh 6:15), dziewiąty — Kislew (Za 7:1), dziesiąty — Tebet (Est 2:16), jedenasty — Szebat (Za 1:7) i dwunasty — Adar (Ezd 6:15).
Używane po powrocie z wygnania nazwy pięciu pozostałych miesięcy występują w Talmudzie i innych dziełach. Miesiącem drugim był Ijar, czwartym — Tammuz, piątym — Ab, siódmym — Tiszri oraz ósmym — Cheszwan.
Jak już wspomniano, miesiąc trzynasty, dodawany w niektórych latach, nosił nazwę We-Adar, czyli „drugi Adar”.

W 1908 r. w Gezerze znaleziono tabliczkę datowaną na X w. p.n.e., która jest jedynym spisanym dokumentem ukazującym, jak mógł wyglądać starożytny kalendarz hebrajski. Wymieniono na niej prace rolne przeprowadzane w poszczególnych porach roku, począwszy od jesieni. Krótko rzecz ujmując, wspomniano o trzech okresach dwumiesięcznych, będących kolejno porą zbiorów, zasiewu i wiosennego wzrostu, a dalej o trzech okresach miesięcznych, gdy wyrywano len, zbierano jęczmień i odbywano główne żniwa. Potem następowały dwa miesiące przycinania winorośli i w końcu miesiąc zbierania owoców letnich (Kpł 26:5)

Kalendarz juliański i gregoriański.
W r. 46 p.n.e. Juliusz Cezar wydał dekret, na mocy którego rzymski kalendarz zmieniono z księżycowego na słoneczny. Ten tzw. kalendarz juliański był oparty na obliczeniach greckiego astronoma Sosigenesa. Rok zaczynał się 1 stycznia i liczył 365 dni pogrupowanych w 12 miesięcy o ustalonej długości. Co cztery lata przypadał rok przestępny, wydłużony o jeden dzień w celu wyrównania różnicy wynikającej z tego, że rok zwrotnikowy (słoneczny) liczy prawie 365 i 1/4 dnia. W rzeczywistości rok w kalendarzu juliańskim był nieco ponad 11 minut i 14 sekund dłuższy od roku zwrotnikowego. W rezultacie do XVI w. rozbieżność urosła do dziesięciu dni.

W r. 1582 papież Grzegorz XIII wprowadził do kalendarza juliańskiego niewielką modyfikację — zachowano rok przestępny wypadający co cztery lata, jednak z wyjątkiem lat wyrażających się pełnymi setkami, wśród których przestępne są tylko te podzielne przez 400. Ponadto na mocy bulli papieskiej rok 1582 skrócono o dziesięć dni, tak że po 4 października od razu nastąpił 15.

Obecnie z kalendarza gregoriańskiego w którym przetrwały nazwy miesięcy pochodzące od bóstw, korzysta się niemal na całym świecie.

Wj 23:13 Macie zachowywać to wszystko, co wam przykazałem. Nie wolno wam też wzywać imienia obcych bogów; niech ono nawet nie będzie słyszane z waszych ust.
Joz 23:7 Nie łączcie się z narodami, które pozostały pośród was, nie wymawiajcie imion ich bogów, nie przysięgajcie na nich. Nie służcie im ani nie padajcie na twarz przed nimi,
Ps 16:4 mnożą swe bóstwa i ubiegają się o ich życzliwość - ja nie będę im składał ofiar z krwi ani nawet nie wypowiem wargami ich imienia.
Za 13:2 w owym dniu - mówi Jahwe Zastępów - wyplenię w kraju imiona bożków, tak że nie będą już nawet wspomniane; sprawię też, że znikną z kraju wieszczbiarze i duch nieczystości.


Kalendarz księżycowy


Przykładowy kalendarz bez nazw babilońskich bóstw

Zobacz aktualny kalendarz księżycowy >LINK<